Altijd een verhaal

‘Oordeel niet en veroordeel niet. Geef en vergeef.’ Het zijn de woorden waarmee ik ben opgegroeid en die mijn vader meermalen herhaalde als de situatie er zich voor leende.

 

‘Oordeel niet en veroordeel niet’… Zelfs mijn vader hoor ik nog wel eens oordelen. Oordelen is iets dat wij als mensen geneigd zijn te doen, met eigenlijk als enige doel: onszelf beschermen, niet toelaten te voelen of niet geconfronteerd willen worden met dat wat we moeilijk vinden. We willen onze kinderen beschermen, dus als een ander kind dreigend overkomt, vinden we dat we mogen oordelen. Dat het dit keer terecht is. Maar dat is het niet. Nooit. Want elk kind (elk mens!) heeft een reden te doen wat hij of zij doet.

 

Als je de verhalen van kinderen kent, dan is het soms moeilijk om ouders op een schoolplein te horen praten over kinderen. Ook ik zie gedrag van kinderen, ook mij stoort bepaald gedrag en zeker als dat dichtbij de belangen van mijn eigen kind komt, ben ik geneigd ‘er iets van te vinden’. Dat mag. Het staat me vrij en ik doe er niemand kwaad mee. En toch…iedere keer dat we een oordeel vellen, vergeten we ons te verdiepen in de reden dat een kind doet wat hij of zij doet. Er is geen kind op de wereld dat wil slaan, of graag irritant is, of dolgraag andere kinderen pest. Zodra het dichtbij ons eigen kind komt, willen we dat misschien geloven, maar dan wil ik je toch uitnodigen verder te kijken naar het verhaal erachter.

 

Want een kind dat ongewenst gedrag vertoont, heeft daar altijd een reden voor. Een kind beschermt zich met bepaald gedrag, geeft signalen af omdat het nodig gehoord dient te worden, leert het gedrag aan omdat het thuis altijd zo gaat. Er is altijd een verhaal. Altijd een reden dat een kind doet wat het doet.

 

Ik heb de oordelen gehoord over een irritant en druk jongetje dat geregeld in zijn onhandigheid tegen andere kinderen aanstootte. Ouders vonden dat hun dochter zo niet kon werken. Maar kan een jongetje met ADHD het helpen dat zijn lichaam alle kanten op wil?

Ik heb de oordelen gehoord over een meisje dat ongepast seksueel gedrag vertoonde en later seksueel misbruikt bleek te zijn. ‘Heb je dat gehoord? Nou ja, zeg! Dat moet toch van school af dan?’aanvalluh

Ik heb de oordelen gehoord over een jongetje dat een ander had aangevallen in de klas en waarvan de leerkracht vond dat hij voortaan buiten de klas zijn werk moest gaan doen. Niet wetende dat dit kind enorm eenzaam was en thuis al genoeg te verduren had, zijn ouders niet naar hem omkeken en wanneer wel, het dan was om hem te slaan.

 

Terwijl ik het opschrijf ben ik me bewust dat mijn hart ineens zwaar voelt, nu ik stilsta bij al die momenten dat ik hoorde oordelen, en ik zelf het verhaal erachter toevallig wel kende. De eenzaamheid van het niet begrepen worden. De machteloosheid van kinderen die zo graag gelukkig willen zijn, maar om een of andere reden het niet voor elkaar krijgen te passen in wat anderen graag zien.

 

‘Geef en vergeef’…Geef aandacht en begrip. Kijk met je hart en niet met je hoofd. Probeer te zien dat dit kind iets laat zien, omdat het veel meer pijn heeft dan jij op dat moment kunt vermoeden. Een kind is van zichzelf vrolijk, blij, het speelt, het heeft plezier en onderzoekt. Ieder kind dat iets anders laat zien heeft daar een hele goede reden voor.

teddybeer

Ook ik ben gewoon moeder. En ik ben niet altijd de therapeut die alles voortdurend probeert te begrijpen. Wel kan ik in gedachten concluderen (wanneer ik iemands gedrag storend vind): er is een reden voor. Die ik zelf misschien niet direct kan zien en ook niet zo nodig hoef te ontdekken, maar er is een reden voor. En dat is genoeg. Van daaruit kan ik begrip tonen, zachter zijn en voorbij ieder oordeel gaan.

 

Ik nodig je hierbij uit om het meest vervelende kind (jouw oordeel ;-)) dat je kent in gedachten te nemen, en kijk daar deze week eens met andere ogen naar. Wees je bewust dat dit kind jouw ogen kan zien. Wil je dat hij de hardheid en het oordeel ziet, terwijl hij al rondloopt met zijn eigen grote uitdagingen in het leven? Of wil je dat hij zachtheid en vriendelijkheid ziet? Zodat wat moeilijk voor hem is, in die kleine seconde, door die ene blik van jou, heel even iets makkelijker voelt.

Share: