Opgeruimd staat netjes!

Er is weinig wat ik onzinniger vind dan de tafel en vloer te hebben schoongeveegd na het ontbijt, om een paar uur later bij de lunch precies hetzelfde te doen en het avondeten idem dito. Hagelslag, stukjes taco, kruimels, maïskorrels…een kip zou z’n lol op kunnen. Wat het nog onzinniger doet voelen is het feit dat jongens van 5 en 7 gerust in staat zijn een beetje op te letten en netjes te eten. Kan zijn dat menig vader en moeder vindt dat ik daarmee de lat hoog leg, maar als ik zie hoe pietepeuterig voorzichtig ze met hun Pokemon-kaarten of Lego-creaties zijn, dan geloof ik het wel. Die lat ligt waar hij liggen moet. Prima hoogte.

Eten is voor ons een moment van gezelligheid met het gezin. Een moment van verhalen vertellen, interesse hebben voor elkaar en grappen maken. Wat allemaal een stuk lastiger wordt als wij voortdurend instructies en waarschuwingen moeten roepen als ‘let op!’, ‘eet boven je bord’, ‘kleinere stukjes, dit gaat vallen!’. Bloedongezellig!

Menig keer overwoog ik om niets meer te zeggen en het gewoon te laten liggen. Al die kruimels, jamdruppels, stukjes worst op de vloer. Gewoon niets mee doen. De rommel zo laten en gewoon omdraaien en mijn eigen (leuke!) dingen gaan doen. Zo lang laten liggen dat zelfs mijn zoons het irritant zouden gaan vinden om door hun eigen hagelslag te lopen. Hoe lang zou dat duren? Wie weet wordt een kind van 5 wel wat oplettender als zijn favoriete tijgershirt telkens onder de chocoladepasta komt te zitten, omdat het nog steeds aan de tafel geplakt zit. Zou het?

Ik heb het niet uitgeprobeerd. Ik ben helaas te ‘opgeruimd’ om het te laten liggen. En manlief gelukkig ook, dus een tijd lang deelden we de smart van het eindeloos opruimen, vegen en stofzuigen na een gezellige maaltijd. Tot enige tijd geleden…

Ik heb veel vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheid van een kind. En dus introduceerde ik tijdens een van onze gezamenlijke maaltijden een nieuwe aanpak en die luidt als volgt:

 

“Wie het meest knoeit, veegt.”

 

De stoffer en blik hangt inmiddels op een plek waar de jongens goed bij kunnen. Ze weten hoe ze het moeten hanteren en ze weten dat wij de jury zijn als het gaat om “wie heeft het meest”. Ik heb uitgelegd dat over de uitslag niet wordt gediscussieerd en gecorrespondeerd (want als mijn oordeel je niet bevalt, dan moet je gewoon niet knoeien). En zo gebeurde het dat niet wij, maar onze kinderen op hun eten en netheid letten en met elkaar de strijd aan gaan over wie het minste morst.

Sindsdien is voor ons als ouders alle ergernis verdwenen. De sfeer aan tafel is stukken beter doordat we niet telkens instructies en waarschuwingen hoeven roepen. Er is weer ruimte voor verhalen, grappen en andere gezelligheid. We verwonderen ons hooguit nog als ze er een rotzooitje van maken en weer aan de bak moeten. Want er wordt nog steeds wel eens gemorst en geveegd, maar er is een stijgende lijn in netheid te constateren. En al vegen ze tot ze 18 zijn: wij hoeven er niets meer mee.

 

Mocht je dit aanspreken, dan is een paar uitgangspunten zijn wel belangrijk te noemen:

  • Oordeel neutraal wie het meest gemorst heeft: dus laat in je stem geen oordeel, sarcasme of triomfantelijkheid horen, want dat is flauw en daar worden kinderen (terecht) opstandig van. Als zij verantwoordelijk zijn, kan het jou niet raken. Dan is het gewoon een feit waar jij niets mee hoeft, anders dan de persoon aanwijzen die het meest gemorst heeft.
  • Wees consequent: ga niet opruimen als er eigenlijk haast is, of als ze moe zijn na een volle dag. Verleidelijk om je kind af en toe te matsen, maar doe het niet. Alleen dan zal een kind doorkrijgen dat het zinvol is om netter te gaan eten.
  • Leg bij commentaar voortdurend de verantwoordelijkheid terug bij je kind (zie ook mijn opmerking over “als mijn oordeel je niet bevalt…”). Als je netjes eet, heb je geen gedoe. Maak je rotzooi, dan ruim je op.
  • Wanneer je kind vraagt ‘is het zo goed schoon?’ antwoord je ook gewoon: “Zie je nog kruimels?”. Vertel je kind indien nodig dat je vertrouwen hebt in zijn of haar oordeel en dat je jezelf een vervelende moeder (of vader) vindt als je je constant bemoeit met iets dat je kind prima zelf kan. Zo geef je je kind ook hier het respect en de verantwoordelijkheid die het graag wil. Je zult zien dat een kind groeit van het idee dat zijn eigen oordeel belangrijk is en niemand zich ermee bemoeit. Blijf er dus ook niet bij staan als je kind aan het vegen is. Doe gewoon je eigen (leuke!) ding.
  • Blijkt je kind alweer aan het spelen te zijn en zie je dat het nog niet goed schoon is, merk dan neutraal en eenvoudig op “Wil je het nog even afmaken?” Dan krijg je ongetwijfeld een antwoord dat hij of zij het al lang gedaan heeft, waarop jij kunt antwoorden dat je graag hebt dat er nog even gecontroleerd wordt, omdat jij net nog door kruimels liep. Voortdurend de verantwoordelijkheid laten bij wie deze past.

 

Deze aanpak is geen norm. Het is niet een heilige opvoedregel die iedereen dient te volgen. Voel je helemaal niets voor deze aanpak, blijf het dan vooral doen zoals het voor jou goed voelt. Maar ben je, net als ik, moe van de ongezellige maaltijden vol instructies en het vele opruimen, dan is dit zeker het proberen waard. En onthoud dat proberen alleen zin heeft als je echt consequent bent en zelf een stap terug doet.

 

Succes!

Share: